Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Türkiye'de faaliyet göstermek isteyen kripto varlık hizmet sağlayıcıları için bir geçici liste yayımlıyor ve Eylül 2026 itibarıyla bu listede 52 kuruluş yer alıyor. Ancak SPK'nın listenin başında yer alan açık uyarısına göre, listede bulunmak bu kuruluşların ilgili mevzuata göre faaliyet izni aldığı anlamına gelmiyor. Yatırımcı açısından kritik ayrım tam burada: geçici listede yer almak ile SPK lisansı almak aynı şey değil.
Bu ayrım teknik bir detay gibi görünse de, yerli yatırımcının platform seçerken verdiği kararın merkezinde duruyor. Listeyi bir onay mührü gibi okumak, henüz tamamlanmamış bir sürecin sonucunu peşinen varsaymak demek. SPK lisansı süreci ise bu listenin çok ötesinde, ayrı bir denetim aşaması.
Bu tablonun arka planında 2024'te kabul edilen 7518 sayılı kanun var. Bu kanun, o zamana kadar büyük ölçüde denetim dışında kalan kripto varlık hizmetlerini SPK'nın gözetimine aldı ve platformların belirli şartları karşılamasını zorunlu hale getirdi. Geçici liste de bu yeni düzenin ilk görünür adımlarından biri; kanun öncesi dönemde böyle bir kamu listesi yoktu, dolayısıyla yatırımcı hangi platformun hangi aşamada olduğunu takip edemiyordu.
Geçici liste ne anlama geliyor, ne anlama gelmiyor
Geçici liste, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun geçici 11. maddesi kapsamında oluşturuluyor. Amaç, geçiş döneminde kamuoyunu bilgilendirmek. SPK'nın verilerine göre listede yer alan 52 kuruluşun 48'i alım satım platformu, 4'ü saklama hizmeti başvurusunda bulunan kuruluş. Listede Binance TR, Paribu, BtcTurk, OKX TR ve Garanti BBVA gibi bilinen isimler bulunuyor.
Önemli olan, SPK'nın bu listeyi yayımlarken koyduğu çekince. Kurul, listede yer almanın bir yetkilendirme ya da faaliyet izni anlamına gelmediğini açıkça belirtiyor. Yani bir platformun listede olması, o platformun tüm denetim aşamalarını geçtiğini değil, geçiş sürecine dahil olduğunu gösteriyor. Bu, "başvuru yapıldı" ile "izin verildi" arasındaki farka benziyor.
Liste ayrıca sabit değil, dinamik bir yapıda. Ağustos başında 55 kuruluşla yayımlanan geçici liste, ilerleyen haftalarda 52 kuruluşa geriledi. Bu değişim bile, geçiş sürecinin devam ettiğini ve bazı kuruluşların sürecin dışında kalabileceğini gösteriyor. Yatırımcının listeyi tek seferlik bir belge gibi değil, güncellenen bir tablo gibi takip etmesi bu yüzden önemli.
Listede olmak ile SPK lisansı almak arasındaki fark
SPK lisansı, kuruluşların sermaye yeterliliği, iç kontrol, müşteri varlıklarının korunması ve bilgi sistemleri gibi çok sayıda şartı karşılamasını gerektiriyor. SPK'nın 2025'te yayımladığı kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin tebliğleri, bu şartların çerçevesini çiziyor. Bu tebliğler asgari sermaye tutarı, kurumsal yapı ve çalışma esasları gibi başlıkları düzenliyor; kuruluşun faaliyet izni alabilmesi için bu şartların denetlenip onaylanması gerekiyor.
Denetimin bir de MASAK ayağı var. MASAK'ın 29 sıra numaralı tebliği, platformlara müşteri kimlik doğrulaması, transferlerde tutar sınırları ve çıkışlarda bekleme süresi gibi yükümlülükler getiriyor. Bir platformun bu yükümlülükleri karşılaması, SPK faaliyet izni sürecinin de bir parçası. Yani lisans, tek bir belgeden çok, birbirini tamamlayan denetim katmanlarının toplamı.
Geçiş dönemi ise bu denetimin tamamlandığı an değil, tamamlanmasının beklendiği aralığı tanımlıyor. Bu nedenle bir platformun geçici listede görünmesi, SPK lisansı sürecinin başarı ile sonuçlandığı anlamına gelmiyor. Sürecin sonunda bazı kuruluşlar izin alabilir, bazıları eksiklerini gideremeyip tasfiye yoluna gidebilir. SPK ayrıca tasfiye beyanında bulunanlar için ayrı bir liste tutuyor; yatırımcının sadece faaliyet listesine değil bu listeye de bakması faydalı.
Bu tabloyu netleştirmek için üç aşamayı yan yana koymak yardımcı oluyor.
| Aşama | Ne ifade eder | Yatırımcı için anlamı |
|---|---|---|
| Geçici listede yer alma | Geçiş sürecine dahil olma, başvuru aşaması | Denetim tamamlanmış değil |
| SPK faaliyet izni (lisans) | Sermaye ve denetim şartlarının onaylanması | Mevzuata göre yetkili faaliyet |
| Tasfiye beyanı | Faaliyeti sonlandırma süreci | Yeni işlem için uygun değil |
MiCA ile karşılaştırınca tablo nasıl görünüyor
Avrupa Birliği'nin kripto düzenlemesi MiCA, kripto varlık hizmet sağlayıcılarından tam bir yetkilendirme alıyor ve bu yetkiyi alan kuruluş, birlik genelinde pasaport hakkı ile hizmet verebiliyor. MiCA da mevcut oyunculara belirli bir geçiş süresi tanıyor, ancak bu süre sonunda ya tam yetkilendirme alınıyor ya da faaliyet durduruluyor.
MiCA kapsamında yetkilendirilen bir kuruluş, sermaye, yönetişim ve müşteri varlıklarının ayrılması gibi şartları karşıladığını denetim otoritesine kanıtlamak zorunda. Bu yönüyle Avrupa modeli ile Türkiye modelinin talep ettiği şartlar birbirine yakın. İki sistem de nihai izni, bir listeye eklenmeye değil, denetimin tamamlanmasına bağlıyor.
Türkiye modeli de benzer bir mantık izliyor: önce geçiş, sonra tam yetkilendirme. Fark, geçiş döneminin görünürlüğünde. SPK'nın geçici listesi kamuya açık olduğu için yatırımcı, bir platformun hangi aşamada olduğunu takip edebiliyor. Bu şeffaflık bir avantaj; ancak listeyi MiCA kapsamındaki tam yetkilendirme ile aynı şey sanmak yanıltıcı olur. İki çerçevede de kritik olan soru aynı: kuruluş geçişi tamamlayıp nihai izni aldı mı?
Yatırımcı bu bilgiyi nasıl okumalı
Yerli yatırımcı için pratik çıkarım şu: bir platformun SPK geçici listesinde olması güven verici bir başlangıç noktası, ancak tek başına yeterli bir ölçüt değil. Aynı platformun tasfiye listesinde olup olmadığını, MASAK yükümlülüklerine uyup uymadığını ve müşteri varlıklarını nasıl sakladığını birlikte değerlendirmek gerekiyor.
Bu ayrımın somut bir karşılığı da var. Faaliyet izni süreci, müşteri varlıklarının nasıl saklandığını ve platformun mali yeterliliğini denetime bağlar. Geçiş döneminde ise bu denetim henüz tamamlanmadığı için, aynı güvenceyi peşinen varsaymak doğru olmaz. Bir platformun listede uzun süre kalması tek başına olumlu ya da olumsuz bir sinyal değil; önemli olan sürecin hangi aşamada olduğu ve kuruluşun eksiklerini kapatıp kapatmadığı.
Bu yazı yatırım tavsiyesi değil; amacı, sık karıştırılan iki kavramı netleştirmek. SPK lisansı sürecinin nasıl ilerlediğini takip etmek, yatırımcının platform seçerken elindeki en somut bilgilerden biri. Geçiş dönemi bittiğinde faaliyet listesi ile lisans listesi büyük ölçüde örtüşecek; o güne kadar ise ikisini ayırt etmek yatırımcının sorumluluğunda.